Jedna z najpoważniejszych przeszkód dla zdrowego trawienia stwarzają znajdujące się w pokarmach lektyny, które wchodzą w interakcje z grupą krwi. Pomiędzy grupą krwi a jednymi pokarmami zachodzi chemiczna reakcja.
Zwłaszcza lektyny, które są białkami zawartymi w pokarmie, oddziałują w różny sposób w zależności od grupy krwi. Kiedy pokarm zawiera lektyny niekompatybilne z grupą krwi, wpływają one niekorzystnie na trawienie, metabolizm i system odpornościowy.
Wiele lektyn wykazuje preferencje do pewnych typów cukrów, co oznacza mechaniczne ich dopasowanie do określonych antygenów grup krwi. Następstwem tej zależności jest wiązanie się z glikoprężnym antygenem wybranej grupy krwi i pozostawienie w spokoju innych grup.
Na poziomie komórkowym i zapewne najlepiej znanym – efektem działania lektyn jest wywoływanie połączeń cukrów znajdujących się na powierzchni różnych komórek, co powoduje ich sklejanie się , czyli aglutynację. Nie wszystkie lektyny tak się zachowują; wiele bakterii ma podobne do lektyn receptory, które służą im jako narzędzie przyklejania się do komórek organizmu żywiciela.
Inne lektyny zwane mitogenami powodują proliferację (lub mitozę ) pewnych komórek układu odpornościowego . Można powiedzieć, że lektyny powodują przyklejanie się jednych obiektów do innych. Zakres w jakim lektyny “wybierają” komórki do których się przyklejają, określa głównie ilość glikosprzężeń czyli właściwy danej tkance stopień glikozylacji. Na przykład komórki wyścielające ścianki jelita cienkiego są zwykle dobrze zglikolizowane, podobnie jak wiele innych miejsc wiązania lektyn. Nawet lektyny nie zróżnicowane ze względu na grupę krwi mogą mieć jakiś wpływ - na skutek drugorzędnych efektów, których konsekwencje są uzależnione od tego czynnika .
Mogą np. hamować hamowanie hormonów trawiennych, jak również wydzielanie toksyn. Wpływ lektyn na układ pokarmowy jest bardzo szeroki. Mogą go one atakować wieloma sposobami wykraczającymi całkowicie poza ramy zwykłych kategorii, w których rozpatrujemy problemy trawienne.
Lektyny zakłócają układ odpornościowy jelit. Wiele lektyn zawartych w pokarmach – w tym także lektyny roślin strączkowych i produktów zbożowych – prowokują układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał. Pokarmy zawierające te lektyny są często uznawane za wysoce alergizujące, można więc przypuszczać, że niektóre z alergii pokarmowych stanowią reakcję układu odpornościowego na lektyny zawarte w pożywieniu.
Lektyny zakłócają proces trawienia białek. Uczeni zaobserwowali, że aglutynina zawarta w zarodkach pszenicy dramatycznie zwiększa aktywność maltazy związanej w błonach komórkowych – enzymu rozkładającego cukry złożone na proste w jelicie cienkim. W tych samych warunkach aktywność aminopeptydazy – enzymu rozkładającego polipeptydy na aminokwasy – była hamowana przez lektynę zarodków pszenicy.
Lektyny uaktywniają autoprzeciwciała w stanach zapalnych i chorobach autoimmunologicznych. Każdy z nas nosi w sobie przeciwciała wymierzone w lektyny, krążące w krwiobiegu. Niektóre z nich bywają łączone z immunologicznym uszkodzeniem nerek u pacjentów z nefropatią (choroba nerek). Sugeruje się, że przeciwciała wytwarzane w reumatoidalnym zapaleniu stawów mogą wymagać przez lektyny uaktywnienia przez lektynę zarodków pszenicy.
Uważa się, że wiele przypadków fibromialagii – często bolesnego zapalenia tkanki mięśniowej – może wynikać z nietolerancji pszenicy, cierpiący na tę chorobę powinni próbować wykluczyć pszenicę ze swojej diety na pewien czas i sprawdzić czy będzie to miało jakiś pozytywny wpływ na stan ich zdrowia.
Lektyny pokarmowe niszczą wyściółkę ścianek jelita.
Od ponad piętnastu lat wiadomo, że niektóre lektyny warzyw strączkowych niszczą delikatne mikrokosmki jelitowych komórek wchłaniających w jelicie cienkim. Mikrokosmki mogą być wielokrotnie niszczone i odtwarzane po wchłonięciu uszkadzających je lektyn pokarmowych.
Wpływ lektyn na przepuszczalność jelita.
Ludzkie jelita są nadzwyczaj wybiórcze, jeśli chodzi o rozmiary i jakość tego, co ma być wchłaniane przez ich ścianki . Udowodniono, że lektyny pokarmowe zwiększają przepuszczalność ścianek jelit, a to może usposobić organizm , w którym już rozwija się jakaś alergia, do zwiększonej nietolerancji, także na inne białka. Lektyny pokarmowe mogą być odpowiedzialne za utratę białek surowicy, a także mogą przyczyniać się do innych form nietolerancji pokarmowej w następstwie utraty spójności jelita.
Lektyny Blokują hormony trawienne.
Cholecystokinina – hormon wspierający trawienie tłuszczu, białka i węglowodanów przez pobudzenie wydzielania enzymów trawiennych – podlega wpływom wielu lektyn pokarmowych, zwłaszcza występujących w zarodkach pszenicy. Lektyny wiążą się z receptorami CCK, hamując ich działanie. Obecność CCK w mózgu w stosunkowo dużym stężeniu nasuwa przypuszczalnie, iż substancja ta odgrywa jakąś role w kontrolowaniu apetytu, co mogłoby wskazywać na związek lektyn z problemami nadwagi.
Kiedy stężenie CCK spada, apetyt się zwiększa. Zgodnie z robocza hipoteza blokowanie receptora CCK przez lektyny hamuje wydzielanie amylazy – enzymu biorącego udział w trawieniu węglowodanów. Aktywność amylazy jest w sposób naturalny wyższa u osób z grupą krwi A, co wydaje się całkiem sensowne, jako, ze osobnicy ci są lepiej przystosowani do trawienia złożonych węglowodanów w porównaniu z pozostałymi grupami.
Lektyny upośledzają wchłanianie.
Zwierzęta doświadczalne karmione głównie mączką z surowej białej fasoli, są mniejsze, wykazują też o 50%mniejsza zdolność wchłaniania glukozy i wykorzystywania białka pokarmowego w porównaniu z grupa kontrolna karmiona taka sama fasolka z unieczynnioną lektyną. Lektyny pochodzące z zarodków pszenicy, bielunia, dziędzierzawy lub korzenia pokrzywy dodawane do karmy zwierząt doświadczalnych, zmniejszały zdolność trawienia i wykorzystywania białek pokarmowych, hamując jednocześnie wzrost. Najwięcej szkody czyniła lektyna z zarodków pszenicy. Trzy wymienione lektyny działały jako czynniki wzrostu w stosunku do jelit, zakłócając w różnym stopniu ich metabolizm i funkcje.
Znaczna część wchłanianej lektyny z zarodków pszenicy była była transportowana przez ścianki jelit do naczyń krwionośnych i limfatycznych. Lektyna z zarodków pszenicy stymulowała również wzrost trzustki, powodując równocześnie kurczenie się grasicy – gruczołu związanego z układem odpornościowym.
Lektyny stymulują rozrost narządów
Zawarte w pokarmach lektyny mogą powodować zwiększenie się rozmiarów narządów trawiennych. Dzieje się to na skutek wzmacniania działania innych stymulatorów wzrostu przez wydzielanie klasy związków zwanych poliaminami. Wiele prac potwierdza fakt rozrostu jelit, wątroby i trzustki w następstwie karmienia doświadczalnych zwierząt dieta zawierająca lektyny.
Lektyny należą do podstawowych i wszechobecnych składników pokarmowych. Spożywają je i trawią codziennie w znacznych ilościach zwierzęta i ludzie. Ponieważ są to związki biologicznie bardzo aktywne ich spożycie może mieć poważne konsekwencje dla metabolizmu i zdrowia. Lektyny z racji ich stabilności oraz szczególnej rozpoznawalności i zdolności wiązania przez komórki nabłonkowe rąbka szczoteczkowatego jelita, są potężnymi egzogennymi sygnałami wzrostu metabolicznego dla jelita i całego ciała
