Chociaż istnieją cztery grupy krwi O, A, B i AB, to rzeczywistość jest bardziej złożona i zawiła. Grupa krwi nie jest czynnikiem statycznym. Wyraża się ona w wieloraki sposób, a jej różne przejawy mają istotne znaczenie.
Gen wydzielacza
Każdy nosi antygen grupy krwi w komórkach krwi, jednak u większości ludzi antygeny grupy krwi pływają również swobodnie w wydzielinach ciała. Ludzi takich nazywamy osobnikami wydzielającymi – wydzielaczami, ponieważ wydzielają swoje antygeny grupy krwi do płynów ustrojowych takich jak ślina, śluz, nasienie.
U osób należących do tej kategorii grupę krwi można oznaczyć na podstawie zawartości tych płynów bądź poprzez analizę krwi.
Ludzi, których organizmy nie wydzielają antygenów grupy krwi do płynów innych niż krew nazywamy, osobnikami niewydzielającymi.
U wydzielaczy antygeny grupy krwi występują w wielu częściach ciała, w których nie mają ich osobnicy niewydzielający. Status wydzielania może mieć duży wpływa na charakterystykę układu odpornościowego i wiąże się z szeroką gamą chorób i zaburzeń metabolicznych.
“Wydzielacze wydzielają swoiste antygeny grup krwi do płynów ustrojowych takich jak ślina, śluz, nasienie. Ludzie, których organizmy nie wydzielają antygenów grupy krwi do płynów innych niż krew nazywamy osobnikami niewydzielającymi“
Określenie statusu wydzielania, niewydzielania antygenów grupy krwi
Istnieje “zgrubna” metoda oceny, czy ktoś jest, czy nie wydzielaczem, opierająca się na podtypizacji krwi zwanej systemem grup krwi Lewisa.
System Lewisa jest funkcjonalnie powiązany z wydzielaniem antygenów grup krwi do płynów ustrojowych, ponieważ obydwoma mechanizmami rządzi ten sam gen.
W sytstemie Lewisa , umiejscowionym na chromosomie 19, możliwe jest wytworzenie dwóch antygenów nazywanych odpowiednio Lewisa i Lewisb . (Antgenów a i b Lewisa nie należy mylić z A i B w systemie ABO). Cała ludzka populacja dzieli się na trzy grupy: Lewisa a+b- Lewisaa-b+ i Lewisaa-b-. Czwarta kombinacja – Lewisaa+b+ jest ogromną rzadkością). System Levisa pozwala ustalić, czy ktoś jest wydzielaczem, zauważono bowiem, że osobnicy należący do grupy Lewisa a-b+, zawsze wydzielają antygeny do płynów ustrojowych.
Związek między wydzielaniem/ niewydzielaniem i systemem Lewisa istnieje dlatego, że osobnicy niewydzielający przekształcają wszystkie swoje antygeny Lewisaa w Lewisab (co nadaje im formę Lewisb+), podczas, gdy w organizmach niewydzielających proces taki nie zachodzi (pozostają antygeny Lewis a+). Są pewne wyjątki, których nie da się w ten sposób określić. U ludzi należących do typu Lewis a-b-
nie możemy tą metodą określić statusu wydzielania, niewydzielania.
Ponieważ ich organizmy nie mają zdolności wytwarzania substancji Lewisa, zatem ich krew i inne wydzieliny nie mają cech +a lub +b. Jednostki te mogą być wydzielaczami lub osobami niewydzielającymi antygenów grupy krwi, natomiast nigdy nie wydzielają substancji Lewisa. W wielu przypadkach u takich osób występują szczególne interakcje z chorobami, drobnoustrojami i syndromami metabolicznymi.
Posługując się systemem Lewisa do oznaczenia statusu wydzielania/niewydzielania zwykle zalicza się pacjentów negatywnych w tym systemie oraz pacjentów klasy Lewisa+ do pacjentów niewydzielaczy. Tylko 6% rasy kaukaskiej i 16% rasy czarnej należy do grupy Lewis a+b , co oznacza, że u znakomitej większości ludzi możemy ustalićstatus wydzielania/niewydzielania antygenów na podstawie tej samej próbki krwi, której używamy do oznaczenia grupy krwi.
System Lewisa
Le(a+b) = niewydzielacz
Le (a-b+)= wydzielacz
Le (a-b)= negatywni w systemie Lewisa (mogą być wydzielający bądź niewydzielający)
Dlaczego status wydzielania/niewydzielania jest istotny?
Nie wiemy jeszcze dokładnie, dlaczego natura człowieka uczyniła niektórych z nas osobnikami wydzielającymi, a innych niewydzielającymi, możemy jednak przypuszczać, ze jest to przejawem jej dążenia do ustanowienia dodatkowej warstwy ochrony, której nie posiadali ludzie pierwotni. Istnieją dowody, na to, że stan niewydzielania jest genetycznie starszy od stanu wydzielania i byc może bardziej zgodny z potrzebami trawiennymi łowców zbieraczy.
stan właściwy osobnikom wydzielającym był najprawdopodobniej formą adaptacji immunologicznej.
wydaje się , że wydzielając antygeny grupy krwi do śliny, soków trawiennych i innych płynów, tworzymy barierę odpornościową chroniąca nas przed bakteriami, zanieczyszczeniami środowiska i innymi niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi.
Zimmunologicznego punktu widzenia organizmy osobników niewydzielających stosują strategię “śmiertelnej pułapki”: pozwalają chorobotwórczym czynnikom wnikać do organizmu , by następnie zaatakować je i uśmiercić.
Oto niektóre obszary kontrolowane przez status wydzielania:
Status wydzielania/niewydzielania wywiera duży wpływ na działąnie lektyn . U osobników wydzielających występuje silniejsza bariera przeciw bakteriom i lektynom. wiele lektyn pobudza wydzielanie śluzu. Może to być czynność obronna lub reakcja alergiczna. W odniesieniu do niektórych lektyn uważano ją dotąd za objaw pozytywny, ponieważ wiązano z nią korzyści terapeutyczne u pacjentów ze zmianami włóknistymi pęcherzyka żółciowego. Normalnie jednak nadmiar lektyn śluzowych łączy się ze ślina bogatą w antygen grupy krwi i jest eliminowany. Upośledzenie tego mechanizmu przyczynia się do wielu chorób, a w szczególności alergii, zaburzeń oddechowych oraz infekcji uszu.
Badanie dla określenia statusu wydzielania i niewydzialnia można wykonać w PLACÓWKACH SŁUŻBY ZDROWIA, na specjalne zamówienie
Określenie antygenów (wydzielaczy, niewydzielaczy) Lewis: Le a i Le b, badanie prawdopodobnie kosztuje ok. 12 do 20 zł
